Pałac w Łażanach

Pałac w Łażanach w gminie Żarów to jeden z tych obiektów, które okrutny los rzucił wiele lat temu na kolana, pierwszy cios zadali mu w końcowej fazie drugiej wojny światowej czerwonoarmiści, pałac w Łażanach został uszkodzony przez radziecką artylerię. Po zakończeniu działań wojennych Armia Czerwona zajęła pałac i wszystkie zabudowania folwarczne. Żołnierze spod znaku czerwonej gwiazdy nie szanowali nikogo i niczego, to, co trofiejne należało wywieźć! – resztę zniszczyć. Dopiero Latem 1946 r. powiatowi inspektorzy rolni zakwalifikowali majątek do rozparcelowania. Uszkodzenia pałacu oszacowano na 75% i WKZ zadecydował o pozostawieniu go w formie trwałej ruiny. W latach 1959-60 dla celów archiwalnych wykonano inwentaryzację pomiarową i studium historyczno- architektoniczne. Do ostatecznej ruiny budowlę doprowadzono w czasach Polski Ludowej, bezlitośnie prując i wybebeszając zabytkowe wnętrza. Pałac od dziesięcioleci otoczony fosą skonał jak bezbronny więzień na swojej wyspie, z roku na rok popadając w większą agonię.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png
Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

U zarania swych dziejów, które sięgają XIV wieku, przez setki lat wybudowany w tym miejscu dwór obronny będący siedzibą znanych na Śląsku możnych rodów von Seidlitz i von Mühlheim był rozbudowywany. Otoczony fosą posiadał pierwszy w Europie żelazny most, wzniesiono go na planie prostokąta, czteroskrzydłowy obiekt ukończono w 1622 roku, sfinansowany przez rodzinę von Seidlitz (linia z Mościska i Łażan) dwukrotnie przebudowywano na przełomie XVII i XVIII wieku, prawdopodobnie właśnie wtedy elewacje zyskały charakter barokowy. Do dziś zachowały się ślady dawnych podziałów i zdobień w postaci kamiennego portalu, obramowań wokół otworów okiennych i korynckich pilastrów. Pałacowy dziedziniec zdobi fontanna, została wybudowana w miejscu istniejącego od 1815 roku grobowca fundatora „żelaznego mostu” Nikolasa Augusta Wilhelma von Burghauss.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png
Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Tak, dekady barbarzyństwa i ludzkiej głupoty odcisnęły na pałacu w Łażanach nieodwracalne piętno, być może sama budowla z zewnątrz nie wygląda zachęcająco – ot taki, odarty z tynku klocek, jednak wchodząc do pałacowych wnętrz, a w zasadzie do tego, co po nich zostało, stąpając po resztkach kamiennego dwu arkadowego mostu, wkraczamy do innego wymiaru. Przed nami wejściowy portal, brama, która od zawsze była najważniejszym miejscem pałacu, łącznikiem ze światem zewnętrznym, by podkreślić rangę tego miejsca, mieniła się bogactwem zdobień. Dawniej nad zwieńczeniem portalu znajdował się kartusz herbowy podkreślający rangę i znamienitość rodu, dziś pozostał w tym miejscu zaledwie cień.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png
Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

W leniwym, wiosennym słońcu wewnętrzny arkadowy dziedziniec robi ogromne wrażenie, skąpane w delikatnych półcieniach ściany, rozkute piece czy pozostałości posadzki w dawnej pałacowej kuchni to zaledwie echo minionych wieków, słychać je wyraźnie, gdy w samotności, bez pospiechu, oderwani od dnia codziennego spróbujemy poszukać odrobiny wytchnienia w tych jakże malowniczych ruinach. Być może, nie jest to ostatni akt w tym niemym teatrze światłocieni, od kilku lat pałac ma właścicieli. Teren wokół został wykarczowany z samosiejek, w pałacowych wnętrzach trwają mozolne prace porządkowe, każda cegła, każdy detal architektoniczny wygrzebany wśród ceglanego rumoszu znajduje swe miejsce na układanych stertach. Prawdopodobnie odbudowa pałacu potrwa długie lata i pochłonie miliony, pocieszające jest to, że są ludzie, którzy podejmują takie wyzwania.

Autor

Paulina

Zobacz wszystkie posty

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.