Pałac w Wierzchowicach

Dwór w Wierzchowcach przestał istnieć wiele lat temu i choć rzadko zdarza mi się przedstawiać historię obiektu, który zachował się tylko na strych fotografiach w tym przypadku postanowiłam zrobić wyjątek. Po części skłoniła mnie ku temu budowla znajdująca się nieopodal pałacowego parku, jest zaniedbana i chyli się ku upadkowi jednak widoczna z drogi powoduje, że nie sposób nie zjechać i przyjrzeć jej się z bliska, a nóż wiąże się z nią jakaś ciekawa historia.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Czym była owa budowla można się tylko domyślać, być może jest to pozostałość po dawnych zabudowaniach gospodarczych dawnego folwarku. Obecnie ta malownicza ruina jest ogrodzona, jednak jak się przekonałam nie uchroniło to jej przed dewastacją. Barokowy dwór w Wierzchowicach o konstrukcji szachulcowej wybudowany został przez Chrystiana Heinricha von Reichenbacha w drugie połowie XVIII wieku. Budowla została dość znacznie uszkodzona podczas wojny siedmioletniej w 1760, jednak odbudowano ją powiększając o dwa boczne skrzydła. W latach 1819 -1945 należał do rodziny hr.von Hovhbergów z Roztoki. Druga Wojna Światowa była dla niego łaskawsza jednak wraz z zajęciem tych ziem przez czerwonoarmistów zegar śmierci ruszył, początkowo  w rezydencji urządzono siedzibę komendantury, wojsko stacjonowało na dziedzińcu oraz dworskim parku.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png
Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Rosjanom plądrującym dwór nie mieściło się w głowach jak to jest możliwe by jeden człowiek miał na własność cały pałac, park i folwark. Szafy pełne ubrań, meble, lustra, wszędzie przepych i blichtr- skutkowało to wyrzucaniem wszystkiego jak leci. Oknami wylatywały fotele, sofy, żyrandole, sekretarzyki, to, co nie mieściło się w otworach okiennych było łamane rąbane w salonach lub wywlekane razem z futrynami na dziedziniec. W ogniskach kończyły stylizowane meble, obrazy i dzieła sztuki. Tylko nieliczne wyposażenie ocalało z tego aktu wandalizmu, chociaż może ocalało jest tu za mocnym słowem, po odejściu żołnierzy z pod znaku czerwonej gwiazdy, co cenniejsze przedmioty wyszabrowano w latach PRL.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png
Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Władza Ludowa po wojnie przydzieliła pałac jak i folwark Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu Czarnogoździce a później Wojewódzkiemu Sanatorium Neuropsychiatrii w Krośnicach. W latach 70-tych użytkowane już były tylko zabudowania gospodarcze, natomiast dwór był zajmowany przez kilkanaście rodzin, które wykorzystywały go na cele mieszkaniowe. Co najmniej kilkukrotnie przymierzano się do remontu, w jednych latach planowano całkowity remont w innych częściowy. Urzędniczo prawne przepychanki doprowadziły do sytuacji, która w pewnym momencie była już nieodwracalna, walące się stropy, przegnity dach i ogólny zły stan obiektu groził katastrofą budowlaną. Ta kuriozalna sytuacja miała swoje apogeum 14 grudnia, 1989 kiedy to przystąpiono do rozbiórki dworu. Tak oto w kraju, w którym prawo nakazuje chronić wszystko, co cenne z ponad tysiącletniego dorobku, tak cenny zabytek jak dwór w Wierzchowicach przestaje istnieć, może w tym miejscu zasadnym jest postawienie pytania, – Czym tak naprawdę różnimy się od tych czerwonoarmistów, którzy rąbiąc ratanowe meble gotowali kasze na dziedzińcu pałacowym? I o ile jestem w stanie zrozumieć postępowanie bolszewików, którzy z natury brzydzili się arystokracją a jedyną słuszną rację miała klasa robotnicza, tak za żadne skarby nie jestem w stanie pojąć urzędniczej niemocy i decyzji o rozebraniu tak pięknego dworu, którego rozbiórka tak naprawdę rozpoczęła się nie w czasach Władzy Ludowej a w wolnej Polsce, kilka miesięcy po upadku komunizmu.    

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

      

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.