Schron przy PKS w Oleśnicy

Na oleśnickiej mapie obiektów, które swym istnieniem przypominają o strasznym konflikcie zbrojnym, jakim był okres II Wojny Światowej należy nanieść kolejny punkt. Schron znajdujący się przy dworcu PKS, to jeden z kilku które ocalały do naszych czasów. Dla jednych schrony to obiekty nieistotne, które powinny zostać zapomniane i zniszczone, dla innych to relikt minionej epoki, złych dni, w których świat pogrążył się w pożodze wojennej. Dla mnie to historia – lekcja, którą należy pamiętać i przekazywać kolejnym pokoleniom.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png
Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Inwentaryzacja schronów to nie tylko próba przywrócenia im utraconej tożsamości, opowiedzenia ich historii, to też walka z mitami i miejskimi legendami, które podsycane niewiedzą i wybujałą wyobraźnią rosną do rangi tajemnych przejść, korytarzy ciągnących się pod całym miastem. Tak właśnie sprawa się miała ze schronem znajdującym się przy dworcu autobusowym. Ten z pozoru malutki monolityczny obiekt miał prowadzić pod płytę dworca, kilka osób twierdziło, że jeszcze przed budową „stacji obsługi” (dworzec powstał wcześniej) wchodziło do obiektu i był on bardzo długi. Wisienką na torcie tej tajemnicy niech będzie fakt, że ponoć w latach 70- tych znaleziono tam poniemiecką amunicję i broń. Pomimo tego, że nie znalazłam żadnej informacji odnośnie tego zdarzenia nie odrzuciłam jej, ponieważ w nieistniejących już schronach, które znajdowały się w byłym ogrodnictwie kolejowym podczas ich wyburzania broń znaleziono. Paradoksalnie te schrony przed zburzeniem zwiedziła bardzo duża ilość osób a na wojenne artefakty nie trafiła.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png
Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Obiekt jest budowlą monolityczną, najprawdopodobniej powstałą jak większość schronów w Oleśnicy w latach 1935-36 roku. Odsłonięta część naziemna mierzy ok 4 metrów, posiada jeden otwór wentylacji grawitacyjnej i niewielkie wejście, które sądząc po zachowanych śladach posiadało metalową futrynę. Zostało zasypane podczas wyburzania starego budynku, który znajdował się obok PKS. Podczas budowy siedziby spółki VEEL przez wejście do schronu poprowadzono ogrodzenie ograniczając znacznie dostęp do obiektu. Aby zweryfikować relacje świadków należało zasypanie wejście odkopać, okazało się to jednak nie lada wyczynem, ponieważ dostępu do schronu broniły nie tylko wymieszane resztki z budowy, ale i masywne drewniane drzwi, które otwierały się na zewnątrz.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Wnętrze schronu w okresie powojennym zostało obudowane pustakami z porothermu, prawdopodobnie służyło, jako ziemianka, składzik, komórkę na narzędzia. Z zasłyszanych informacji przechowywano tam jabłka, hodowano kury. W jednej ze ścian widnieje otwór, w który wstawiono metalową beczkę ponownie betonując ubytki. Być może powodem tej dziwnej inwestycji była nowa rola obiektu – kurnik. Schron jest zasypany odpadami pochodzącymi ze stacji obsługi PKS, stare opakowania po olejach, filtry, szmaty i mnóstwo kratek ze starych akumulatorów. Po odgrzebaniu niewielkiej warstwy tych nieczystości okazuje się, że w pomieszczeniu jest woda. W zasadzie nie ma w tym nic dziwnego, ponieważ za PKS były mokradła.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Wnętrze swoją kubaturą odpowiada temu, co możemy ujrzeć na zewnątrz, nie ma bocznych przejść, tajemnych korytarzy, o których istnieniu głoszą miejskie legendy. Bliskość mokradeł wyklucza ich istnienie, obiekt po prostu jest małym monolitycznym schronem OPL, podobny gabarytowo do niego obiekt znajduje się na terenie dawnej AIDY – obecnie ROM. W tym miejscu należy zastanowić się nad dalszym losem schronu. Oszpecony powojennymi naleciałościami PRL-u, zapewne i w przeszłości nie był świadkiem ważnego wydarzenia historycznego, dlatego nie będzie możliwe umieszczenie go w Gminnej Ewidencji Zabytków. Jednak bez wątpienia jest małym elementem architektury obronnej Oleśnicy, o który Fundacja „Vestigium” postanowiła zadbać.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png
Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

Przyszłościowo schron zostanie wyremontowany, zważywszy na jego stan i duże nakłady finansowe jest to projekt, który Fundacja z braku wystarczających środków musi odłożyć na dalszy plan, jednak stosowne kroki mające na celu ratowanie obiektu zostały już podjęte.  

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie glut2-1-e1519931670300.png

     

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.